Jakie skarpetki można przetrzeć podczas łudu i jak to zrobić?

Poniższy artykuł opisuje madhab hanafi, który jest powszechnym madhabem w polskim meczetach.

Czym są chuffy?

Chuffy (الخف) to rodzaj obuwia zakrywającego stopy, dla którego fiqh przewiduje szczególne zasady podczas łudu. Jest to jedno z ułatwień ustanowionych w prawie islamskim, pozwalające w określonych warunkach na przetarcie chuff zamiast mycia stóp.

Kontekst chuff w sunnie

Przecieranie chuff jest z sunny Prorokaﷺ, który pozwolił podróżującym przecierać chuffy przez trzy dni i trzy noce, a dla niepodróżujących – jeden dzień i jedną noc.

Hasan al-Basri relacjonował:
„Zostało mi powiedziane przez 70 Sahaba (Towarzyszy Prorokaﷺ), że  Prorokﷺ przecierał swoje chuffy i, że jest to sercem sunny, i, że największymi zasługami są dwoje Amrayn [Abu Bakr i Umar رضي الله عنهما], i, że trzeba kochać Chatanan [Al-Hasana i Al-Husajna, synów Alego Ibn Abi Taliba, رضي الله عنهم], i, że jest dozwolone przecierać chuffy”.
[Al-Ikhtijar]

Jest dozwolone zarówno mężczyznom jak i kobietom przecierać chuffy, aby oczyścić się z małej nieczystości. Jest to dozwolone nawet na innych grubych materiałach, i podobnie jeśli podeszwa jest wykonana ze skóry lub nie.

Jakie warunki muszą być spełnione?

Jest kilka warunków, które skarpetki muszą spełnić, by móc przecierać chuffy zamiast myć stopy podczas łudu.

• Chuffy/skarpety muszą być założone po przemyciu stóp podczas ablucji.  

Prorokﷺ powiedział do al-Mughiraha ibn Szu‘by رضي الله عنه
„Zostaw je (tj. chuffy), ponieważ założyłem je w stanie czystości.”
[al-Buchari, Muslim]

• Chuffy/skarpety muszą zakrywać stopy włącznie do kostek.
• Osoba musi być w stanie przejść się w chuffach/skarpetach na odległość przynajmniej ~4.8km (jednego farsach) bez podarcia. Nie jest dozwolone przecieranie obuwia zrobionego ze szkła, drewna, lub stali.
• Żaden z chuff/skarpet nie może mieć dziury większej niż trzy najmniejsze palce u stóp, według szkoły hanafickiej. Jeśli jest wiele mniejszych dziur, ich suma nie może być większa niż trzy najmniejsze palce u stóp.
  • Imam Zufar i Imam Szafi’i powiedzieli, że żadna dziura nie jest dozwolona (nawet mniejsza niż ta wymieniona), z powodu zasady, że jeśli jakakolwiek część stopy jest odsłonięta – trzeba przemyć całą stopę. Podstawą opinii szkoły hanafickiej jest fakt, że obuwie często ma pomniejsze dziury lub podarcia, więc stosowanie tej opinii sprawiałoby trudność.
• Chuffy/skarpety powinny być w stanie stać same bez podparcia/związania.
• Chuffy/skarpety nie mogą przepuszczać wody (w ilości wystarczającej do przetarcia ich; nie muszą być wodoodporne).

Czy moje skarpetki nadają się do przecierania (chuff)?

Czy moje normalne skarpety można traktować jak chuffy w madhabie hanafi?

Oto pytania, które pomogą wyjaśnić każdą sytuację:

1. Czy zakrywają całe stopy wraz z kostkami?
2. Czy są grube i nieprzezroczyste?
3. Czy nie mają dużych dziur (większych niż trzy najmniejsze palce, razem)?
4. Czy mogę w nich przejść dłuższy dystans (5km) bez podarcia?
5. Czy nie przepuszczają wody w ilości uniemożliwiającej przetarcie?
6. Czy potrafią stać same , bez podparcia/wiązania?

Jeśli choć jedno pytanie brzmi NIE, nie można przecierać, trzeba obmyć stopy.
Oznacza to, że cienkie skarpetki, które używamy na co dzień, nie spełniają wymogów chuff.

Limit czasowy noszenia chuff

Niepodróżujący może przecierać chuff przez jedną noc i jeden dzień (24 godz.), podczas gdy podróżujący może przecierać je przez trzy noce i trzy dnie (72 godz.)

Ali ibn Abi Talib رضي الله عنه powiedział:
„Prorokﷺ ustalił limit czasowy — trzy dni i trzy noce dla podróżującego oraz jeden dzień i jedną noc dla nie podróżującego — w odniesieniu do przecierania po chuffach.”
[Muslim]

Safłan ibn Assal رضي الله عنه  powiedział:
„Posłaniec Boga nakazał nam, gdy byliśmy w podróży, abyśmy nie zdejmowali naszych chuffów przez trzy dni i trzy noce, z wyjątkiem przypadku dżanaby (stanu większej nieczystości), abyśmy mogli je mieć na nogach w przypadku defekacji, oddania moczu i snu.
[Ahmad, at-Tirmidhi]

Jeśli niepodróżujący zaczyna przecierać chuff i wyrusza w podróż przed upłynięciem 24 godz., może dokończyć noszenie chuff jako podróżujący przez 72 godz.

Jeśli podróżujący przeciera chuff już przez jeden dzień i jedną noc, po czym zakończy swoją podróż (staje się niepodróżującym), okres noszenia chuff jest zakończony.

Przykłady:

Mateusz nie jest w podróży i zrobił łudu we wtorek o 8.00 rano, po czym założył chuff. O 12.00 w południe złamał łudu. Jego okres noszenia chuff zaczyna się o 12.00 w południe we wtorek a kończy o 12.00 w południe w środę.

Alicja zrobiła łudu i założyła chuff. O 10.00 rano w poniedziałek złamała łudu. Około 20.00 wieczorem wyruszyła w podróż. Jej okres noszenia chuff zaczyna się o 10.00 rano w poniedziałek, a kończy o 10.00 rano w środę.

Jak przecierać chuffy?

Co jest obowiązkowe przy przecieraniu chuff?

By przecieranie chuff było ważne, trzeba raz przetrzeć obszar góry stopy wielkości trzech palców. Jeśli ten obszar jest zmoczony za pomocą materiału, lub poprzez wylanie wody, takie przetarcie też będzie ważne.

Dodatkowo, nie ma obowiązku zrobienia intencji na przetarcie chuff.

Jakie są sunny przecierania chuff?

• Sunną jest użyć rąk do przecierania. 
• Sunną nie jest przecieranie więcej niż raz.
• Sunną jest rozpoczęcie przecierania od palców stóp aż do początku golenia.

Prorokﷺ przechodził obok mężczyzny, który robił łudu i mył swoje chuff. Prorokﷺ wziął go za rękę i powiedział:
„Zaprawdę mój Pan nakazał mi przecierać w taki sposób” i pokazał mężczyźnie [przetarcie] od palców stóp aż do nogi raz, i Prorokﷺ rozszerzył palce.
[At-Tabarani 2/30]

Co unieważnia możliwość przecierania chuffów?

• Przetarcie chuff jest unieważnione wszystkimi rzeczami, które unieważniają łudu. Jeśli ktoś na przykład wydali gaz, zarówno jego łudu jak i przetarcie chuff jest unieważnione. Wtedy taka osoba robi na nowo łudu i przeciera chuff, bez wyjmowania i obmywania stóp.
• Wyjęcie stóp z chuff unieważnia przetarcie, ale nie unieważnia samego łudu. Również wysunięcie ponad połowy stopy z chuff (z intencją lub przypadkowo) unieważnia przetarcie, ale nie łudu.
• Jeśli ponad połowa stopy zostaje zamoczona wodą, przetarcie chuff jest unieważnione.
• Kiedy okres noszenia chuff się skończy. Wyjątkiem jest obawa utraty nogi z powodu ekstremalnego zimna – wtedy osoba może nosić chuff, aż do momentu zakończenia zagrożenia.

Jakich ubrań nie można przecierać?

• Turbanu – jest to dlatego, że turban może zatrzymać wodę, która powinna dotrzeć do głowy w celach przetarcia przynajmniej ¼. Jest hadis, że Prorokﷺ przecierał turban, ale zostało ustalone, że jego turban pozwalał dotrzeć wodzie do głowy. W Al-Mułatcie jest napisane:

„Malik poinformował, że przekaz dotarł do mnie od Dżabira Ibn Abdulli رضي الله عنه ,  że był zapytany o przecieranie turbanu iu powiedział: „Nie, nie bez wody dotykającej włosów”

[Al-Mułatta’ Imama Muhammada 52]

• kufi (czapeczki skroniowej), nakrycia głowy kobiety (hidżabu, chimaru, itp.), lub rękawiczek – ponieważ nie ma trudności w ściągnięciu tych rzeczy.

Nafi przekazał, że zobaczył Safijję bint Abi Ubajdرضي الله عنها robiącą łudu; ściągnęła zakrycie głowy i przetarła głowę. [Mułatta’ Imama Muhammada 53]

FAQ – Pytania i Odpowiedzi o przecieraniu chuff

Pytanie: Zosia założyła chuffy bez wcześniejszego obmycia stóp. Później zrobiła łudu i przetarła chuffy. Czy jej łudu jest ważne?

Odpowiedź: Nie, jej łudu nie jest ważne. Chuffy muszą być   założone po obmyciu stóp podczas łudu. W tej sytuacji Zosia musi zdjąć chuffy i obmyć stopy.

Pytanie: Paweł nosi chuffy, które zakrywają stopy, ale jedna z nich ma dziurę wielkości dwóch najmniejszych palców. Czy może je przecierać?

Odpowiedź: Tak, może je przecierać. Dziura nie przekracza wielkości trzech najmniejszych palców. Gdyby była większa, przecieranie nie byłoby dozwolone.

Pytanie: Maria nie jest w podróży. Zrobiła łudu i założyła chuffy o 7:00 rano. O 10:00 jej łudu zostało złamane. Do której godziny może przecierać chuffy?

Odpowiedź: Może przecierać chuffy do 10:00 następnego dnia. Okres 24 godzin liczy się od   momentu pierwszego złamania łudu po założeniu chuff.

Pytanie: Jakub jest w podróży i przeciera chuffy. Po dwóch dniach wraca do domu i przestaje być podróżującym. Czy może dalej przecierać chuffy?

Odpowiedź: Nie, jego okres przecierania się kończy. Gdy podróżujący wróci do domu po upływie jednego dnia i jednej nocy, nie może już dalej przecierać chuff.

Pytanie: Alicja robiła łudu i zamiast jednego przetarcia chuff przetarła je trzy razy. Czy jej łudu jest ważne?

Odpowiedź: Tak, jej łudu jest ważne, ale powinna unikać przecierania więcej niż raz, ponieważ jest to przeciwko sunnie.

Pytanie: Zosia robi łudu w parku. Ma na sobie cienkie, zwykłe skarpetki i zastanawia się, czy może je przecierać zamiast obmywać stopy.

Odpowiedź: Nie, cienkie skarpetki nie nadają się do przecierania w szkole hanafi.

Pytanie: Adam robił łudu w parku i ma na nogach skórzane buty. Zastanawia się, czy może je przecierać zamiast obmywać stopy.

Odpowiedź: Nie, skórzanych butów nie można przecierać jak skórzanych skarpetek.

Źródła

Powyższy artykuł powstał na podstawie Nur al-Idah, księgi fiqh wg. madhabu Hanafi.