Co jest definiowane jako nadżasa hukmi, czyli nieczystość rytualna, kiedy i jak się z niej obmyć?
Nieczystość rytualna (nadżasa hukmi) to stan wymagający oczyszczenia przed określonymi czynnościami religijnymi. Poniższy artykuł opisuje madhab hanafi, który jest powszechnym madhabem w polskich meczetach.

Artykuł został opracowany na podstawie Nur al-Idah, autorstwa Imama Szurunbulaliego, klasycznej księgi fiqh madhhabu hanafi. Całość rozdziału o oczyszczeniu (tahara) z Nur al-Idah można znaleźć tutaj.
Podział nieczystości w islamie
W islamie nieczystości dzielą się na dwa typy:
- nadżasa haqiqi (najasa haqiqi)- prawdziwa nieczystość (substancje nieczyste)
- nadżasę hukmi (najasa hukmi) – prawną nieczystość (stan rytualnej nieczystości)
Ten artykuł porusza kwestie nieczystości rytualnej, jakie są jej rodzaje oraz w jaki sposób można odzyskać stan czystości rytualnej zgodnie z zasadami madhhabu hanafi.

Jakie są rodzaje nieczystości rytualnej – nadżasy hukmi?
W dalszej części omawiamy trzy sytuacje: mniejszy hadath, dżanabę (janaba) oraz stany związane z hajd (hayd) i nifas (nifaas).
Hadath – stan mniejszej nieczystości rytualnej wymagający łudu
Jak oczyścić się ze stanu hadath?
Ze stanu hadath oczyszczamy się poprzez wykonanie ważnego łudu (małej ablucji). Jeżeli nie można użyć wody i spełnione są odpowiednie warunki, łudu może zostać zastąpione przez tajammum.
Czego nie można robić bez łudu?
W stanie hadath nie można:
- Modlić się
- Robić tałaf (okrążeń wokół Ka’aby podczas pielgrzymki)
- Dotknąć Koranu bez bariery
Dżanaba – stan większej nieczystości rytualnej wymagający ghusl
Jak oczyścić się ze stanu dżanaby (janaba)?
Ze stanu dżanaby oczyszczamy się poprzez wykonanie ghusl, czyli rytualnej kąpieli. Jeżeli użycie wody nie jest możliwe i spełnione są odpowiednie warunki, ghusl może zostać zastąpiony przez tajammum.
Czego nie można robić w stanie dżanaby?
W stanie dżanaby nie można:
- Modlić się
- Recytować Koran z intencją recytacji; można natomiast wypowiadać wersety zawierające du’a z intencją suplikacji, a nie recytacji Koranu
- Dotknąć Koranu bez bariery
- Przebywać w meczecie
- Robić tałaf (okrążeń wokół Ka’aby podczas pielgrzymki)
Hajd i nifas – miesiączka i krwawienie poporodowe a czystość rytualna
Hajd oznacza krwawienie miesiączkowe, natomiast nifas to krwawienie występujące po porodzie.
Jak odzyskać czystość rytualną po hajd (hayd) i nifas (nifaas)?
Po zakończeniu hajd (krwawienia miesiączkowego) lub nifas (krwawienia poporodowego) należy wykonać ghusl, podobnie jak w przypadku dżanaby.
Czego nie można robić podczas hajd i nifas?
W stanie hajd lub nifas nie można:
- Modlić się
- Recytować Koran z intencją recytacji; można natomiast wypowiadać wersety zawierające du’a z intencją suplikacji, a nie recytacji Koranu
- Pościć
- Dotknąć Koranu bez bariery
- Przebywać w meczecie
- Robić tałaf (okrążeń wokół Ka’aby podczas pielgrzymki)
- Podejmować stosunku płciowego ani bezpośredniego kontaktu intymnego skóra do skóry w obszarze od pępka do kolan
W zakresie od pępka do kolan dozwolony jest kontakt intymny przez barierę zapobiegającą bezpośredniemu kontaktowi skóry. Dodatkowe źródło: SeekersGuidance – kontakty intymne podczas miesiączki (hanafi).
Szczegółowe zasady dotyczące hajd, nifas i istihada omawiamy osobno w artykule poświęconym krwawieniom u kobiet.
FAQ – Pytania i odpowiedzi o nieczystości rytualnej
Pytanie:
Maria zrobiła łudu, ale potem poszła do toalety i zapomniała ponownie zrobić łudu. Pomodliła się w tym stanie. Co z jej modlitwą?
Odpowiedź: Jej modlitwa nie jest ważna, ponieważ była w stanie hadath i nie miała ważnego łudu.
Pytanie:
Adam jest bez łudu, ale chce dotknąć mushafu, żeby go przenieść na półkę. Czy może to zrobić gołą ręką?
Odpowiedź: Nie. Osoba w stanie hadath nie może dotykać Koranu bez bariery.
Pytanie: Bilal jest bez łudu i wykonuje tałaf wokół Ka’aby. Czy jego tałaf jest poprawny?
Odpowiedź: Wykonanie tałafu bez łudu jest niedozwolone. Według zasad hanafi taki tałaf może wymagać powtórzenia lub zadośćuczynienia, zależnie od jego rodzaju i okoliczności. Nie oznacza to automatycznie, że rytuał w ogóle się nie odbył. Dodatkowe źródło: IslamQA.org – tałaf bez łudu (hanafi).
Pytanie: Kuba jest w stanie dżanaby i wchodzi do musalli (miejsca modlitwy) by posłuchać wykładu w meczecie. Czy jest to dozwolone?
Odpowiedź: Jeśli musalla, do której wszedł Kuba, ma status meczetu (masdżidu), nie jest to dozwolone. Jeżeli chodzi o zwykłą salę wykorzystywaną do modlitwy, która nie ma statusu meczetu, rozstrzygnięcie może być inne. Dodatkowe źródło: SeekersGuidance – status pomieszczeń w budynku meczetu (hanafi).
Pytanie: Kasia ma miesiączkę i weszła do meczetu, ale usiadła w korytarzu przed salą modlitewną. Czy to dozwolone?
Odpowiedź: To zależy od statusu korytarza. Jeśli nie jest on częścią obszaru wyznaczonego jako meczet (masdżid), może tam przebywać. Jeśli korytarz należy do obszaru mającego status meczetu, samo pozostawanie poza salą modlitewną nie wystarcza. Dodatkowe źródło: SeekersGuidance – sale i korytarze w meczecie (hanafi).
Pytanie:
Zofia jest w trakcie nifas (krwawienia poporodowego) i chciałaby z mężem mieć stosunek intymny. Czy mogą to zrobić?
Odpowiedź: Nie. Muszą poczekać aż Zofia zakończy nifas i się oczyści.
Źródła
Powyższy artykuł powstał na podstawie Nur al-Idah, księgi fiqh wg. madhabu Hanafi.
Okładka: Photo by Ata Ebem: https://www.pexels.com/photo/flowing-water-in-turkish-bath-15528971/

